Blaasjes in de mond: symptomen, oorzaken & behandeling

Blaasjes in de mond kunnen verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende vorm zijn aften: kleine, ronde zweertjes op het slijmvlies die pijnlijk maar niet besmettelijk zijn. Ze komen voor bij ongeveer 20 procent van de bevolking.

Naast aften bestaat de bloedblaar in de mond (na bijt- of stoottrauma, verdwijnt vanzelf) en zeldzamere auto-immune aandoeningen zoals pemfigus vulgaris en pemfigoïd, die altijd begeleiding van een dermatoloog vereisen.

Belangrijk onderscheid: aften zijn niet besmettelijk. Ze zijn geen herpes. Een koortslip (herpes simplex) ontstaat op de lip zelf of de huid rondom de mond en is wel infectieus. Meer over blaasjes en aandoeningen rondom de mond lees je in ons overzicht van huidziekten en de mond.

Aften komen voor bij 20 procent van de bevolking, vaker bij vrouwen. Ze beginnen doorgaans voor het 30ste levensjaar.

Triggers van aften: mechanische prikkels (bijten op de wang, scherpe tandrand), stress, SLS-bevattende tandpasta, voedingsprikkels (citrus, noten, chocolade), hormonale schommelingen, erfelijke aanleg. Bij terugkerende aften laat een arts ook onderliggende aandoeningen uitsluiten (Crohn, coeliakie, HIV).

Auto-immune blaarvorming: bij pemfigus en pemfigoïd maakt het immuunsysteem antistoffen aan die het eigen slijmvlies aantasten. Blaarvorming door een virus, zoals bij jonge kinderen met huidproblemen bij kinderen, volgt een ander patroon en vereist aparte begeleiding.

Minor aften: 2-10 mm, wit of geel centrum met rode rand, pijnlijk, spontaan herstel binnen 7-14 dagen zonder litteken. Major aften: groter dan 10 mm, dieper, pijnlijker, weken tot maanden, soms klein litteken. Volgens DermNet NZ komt recidiverende afteuze stomatitis voor bij 20 procent van de bevolking en is de exacte oorzaak multifactorieel.

Bloedblaar in de mond: paarsrood, na mechanisch trauma, gevuld met bloed, verdwijnt spontaan binnen enkele dagen.

Auto-immune kenmerken: grotere slecht afgelijnde blaasjes, pijnlijke erosies na barsten. Test van Nikolsky (alleen door arts). Biopsie nodig voor definitieve beoordeling.

Wanneer zorgen: zweertje langer dan 3 weken, steeds terugkerende aften, koorts, zweertjes op meerdere slijmvliezen.

Duurt een blaasje in je mond langer dan 3 weken of keert het steeds terug? Een gecertificeerde Skindr-dermatoloog geeft je binnen 48 uur gericht advies.

Aften: binnenzijde wangen, tong, binnenkant lippen, zachte gehemelte. Major aften bij ernstige terugkerende episodes ook op slijmvliezen van geslachtsdelen. Bloedblaar: altijd op traumaplek. Pemfigus/pemfigoïd: meerdere slijmvliezen tegelijk.

Candida in de mond (spruw) geeft witte vlekken op tong en slijmvlies en heeft een andere behandeling dan aften. Bij twijfel over het type blaasje of zweertje biedt het overzicht van huidziekten en de mond een nuttig startpunt.

Aften: SLS-vrije tandpasta + chloorhexidine mondspoeling (pijn, desinfectie) + lokale verdoving tijdelijk. Via een arts verkrijgbaar: corticosteroïde pasta lokaal op de aft. Bij ernstige of terugkerende major aften bespreekt een dermatoloog een kortetermijn kuur als volgende stap. Meer achtergrondinformatie vind je in ons overzicht van huidziekten en de mond.

Bloedblaar: rust, niet openprikken, spontaan herstel.

Pemfigus/pemfigoïd: altijd bij dermatoloog. Cortisone + immunosuppressiva. Vroege diagnose is belangrijk.

Wanneer naar dermatoloog of tandarts: zweertje langer dan 3 weken, maandelijks terugkerende aften, zeer grote of pijnlijke aften, koorts, aften op meerdere slijmvliezen, vermoeden auto-immune blaarvorming.

Via Skindr ontvang je binnen 48 uur advies van een gecertificeerde dermatoloog, zonder doorverwijzing of wachttijd.

SLS-bevattende tandpasta irriteert het slijmvlies en lokt nieuwe aften uit. Volgens Thuisarts.nl verdwijnen aften doorgaans vanzelf en helpen vitaminepreparaten alleen bij een bewezen tekort. Blaasje openknijpen vergroot infectierisico en vertraagt herstel. Zout of irriterende stoffen aanbrengen werken averechts. Wachten bij een zweertje langer dan 3 weken is riskant: een dermatoloog sluit kwaadaardigheid uit. Het huidfonds.nl biedt aanvullende informatie voor patiënten met chronisch terugkerende aften.

Zijn aften besmettelijk?

Nee, geen virus of bacterie, niet overdraagbaar via kussen of bestek.

Hoe lang duurt een aft?

Minor: 7-14 dagen. Major: meerdere weken. Langer dan 3 weken: arts raadplegen.

Wat helpt snel tegen aften?

SLS-vrije tandpasta, chloorhexidine mondspoeling. Via een arts verkrijgbaar: corticosteroïde pasta.

Waarom krijg ik steeds opnieuw aften?

Gevoeligheid voor triggers of onderliggende aandoening (coeliakie, immuunaandoening). Arts raadplegen bij frequente episodes.

Wat is het verschil tussen aften en een koortslip?

Aften zitten binnenin de mond, niet besmettelijk, geen virus. Een koortslip (herpes simplex) verschijnt op de lip of de huid rondom de mond, wordt veroorzaakt door het herpessimplex-virus en is wel besmettelijk.

Kan een blaasje in de mond kwaadaardig zijn?

In zeldzame gevallen wel. Zweertje na 3 weken niet genezen: altijd door arts beoordeeld laten worden.

Wanneer raadpleeg ik een dermatoloog?

Bij zweertjes langer dan 3 weken, maandelijks terugkerende aften, vermoeden auto-immune blaarvorming. Via Skindr binnen 48 uur advies.

1. Skindr dermatologen — skindr.com
2. Gezondheid en Wetenschap (EBPNet) — gezondheidenwetenschap.be
3. Thuisarts.nl (NHG) — thuisarts.nl/aften
4. LUMC — lumc.nl
5. DermNet NZ — dermnetnz.org/topics/aphthous-ulcer
6. Huidfonds.nl — huidfonds.nl