Fibroom (steelwratje): symptomen, oorzaken & behandeling

Een fibroom is een goedaardige, bindweefselachtige groei in of onder de huid. De term is een parapluterm voor twee verschillende aandoeningen die ook in het dagelijks gebruik door elkaar worden gebruikt.

Fibroma molle: steelwratje, skin tag, wild vlees

Het fibroma molle (ook fibroma pendulans, steelwratje, skin tag of wild vlees) is een zacht, gesteeld huidflapje dat aan de huid hangt via een dun steeltje. Het is huidkleurig tot lichtbruin en aanvoelbaar week. Afmetingen varieren van 1 a 2 mm tot enkele centimeters. Het is de meest voorkomende variant en treft bijna iedereen na zijn dertigste.

Dermatofibroom: vaste knobbel, dieper in de huid

Het dermatofibroom is een vaster, dieperliggend knobbeltje, meestal bruin tot grijsbruin van kleur. Een kenmerkend teken is het zogeheten dimple sign: wanneer je het knobbeltje tussen duim en wijsvinger knijpt, trekt de huid er licht in. Dat wijst op verankering in de diepere huid.

Niet te verwarren met andere fibromen

Fibromen kunnen ook voorkomen in baarmoeder, borst of mondholte. Dat zijn andere aandoeningen die buiten het domein van de dermatoloog vallen en niet op deze pagina worden besproken. Twijfel je of jouw bultje een fibroom is? Een Skindr-dermatoloog geeft je binnen 48 uur uitsluitsel.

De precieze oorzaak van fibromen is niet volledig opgehelderd, maar er zijn duidelijke risicofactoren.

Fibroma molle (steelwratje)

Bij fibroma molle speelt chronische wrijving een grote rol: huid-op-huidcontact in plooien, kleding of sieraden die schuren. Hormonale veranderingen versterken de aanleg: tijdens de zwangerschap en rond de menopauze verschijnen steelwratjes vaker en sneller. Overgewicht en diabetes verhogen het risico. Bijna iedereen heeft na zijn dertigste wel een of meer steelwratjes.

Dermatofibroom

Het dermatofibroom ontstaat vaak na een kleine huidbeschadiging zoals een insectenbeet, een wondje of een ingegroeide haar. Het bindweefsel reageert met een plaatselijke groei. Vrouwen worden vaker getroffen dan mannen. Soms ontstaat een dermatofibroom zonder aanwijsbare aanleiding.

Het verwijderen van fibromen lost de onderliggende aanleg niet op: bij mensen met risicofactoren kunnen nieuwe fibromen ontstaan, ook na succesvolle behandeling.

Fibroma molle zijn zachte, flexibele huidflapjes die aan een dun steeltje hangen. Ze zijn huidkleurig tot lichtbruin en niet pijnlijk. Wrijving door kleding of sieraden kan irritatie, roodheid of jeuk veroorzaken. Af en toe bloedt een steelwratje licht als het stoot.

Dermatofibroom voelt vast aan en is verankerd in de diepere huid. Het is typisch bruin tot grijsbruin, heeft een glad oppervlak en vertoont het dimple sign bij lichte druk: de huid trekt naar binnen. Het is doorgaans pijnloos, maar kan licht pijnlijk zijn bij aanraking.

Op een donkere huid zijn fibromen soms minder goed zichtbaar door beperkt kleurcontrast. Textuurverschil (zacht-gesteeld of vast-verankerd) is dan het belangrijkste onderscheidingscriterium.

Twijfel je of het bultje een fibroom is of iets anders, zoals een moedervlek of een parelwratje? Een Skindr-dermatoloog geeft je binnen 48 uur uitsluitsel.

Fibroma molle treden het vaakst op in huidplooien: hals, oksels, liezen, onderkant van de borsten en bilspleet. Die plekken combineren wrijving en warmte, de twee belangrijkste lokale triggers.

Dermatofibroom zit typisch op de onderbenen, maar kan ook op de bovenbenen, de romp of armen voorkomen. Bij vrouwen zijn de onderbenen de meest voorkomende locatie, vermoedelijk door ingegroeide haren, scheerwondjes of insectenbeten als trigger.

Fibromen die geen klachten geven, hoeven niet behandeld te worden. Ze zijn goedaardig en vormen geen risico voor de gezondheid. Als een fibroom irriteert, ontsiert of onduidelijk is van diagnose, zijn er verschillende behandelopties.

Voor fibroma molle (steelwratje) is het wegknippen met een steriel schaartje of het wegschaven de meest gebruikte methode, soms zonder verdoving bij kleine steelwratjes, soms met een lokale verdoving bij grotere of gevoeliger exemplaren. Elektrocoagulatie (dichtbranden) is een alternatief dat ook de basis behandelt. CO2-lasertherapie is geschikt voor meerdere steelwratjes tegelijk.

Voor dermatofibroom is excisie met hechting de standaardmethode. Bij twijfel over de diagnose wordt het weefsel opgestuurd voor pathologisch onderzoek om een melanoom of andere kwaadaardige aandoening uit te sluiten.

Steeds meer huisartsen verwijzen fibromen door naar een dermatoloog voor behandeling. Een dermatoloogconsultatie is aangewezen wanneer het fibroom snel groeit, van kleur verandert, bloedt zonder aanraking, of wanneer je twijfelt over de aard van het bultje.

Preventie heeft beperkt effect op de aanleg, maar mild exfolieren, niet-knellende kleding en gewichtsbeheersing kunnen het optreden van nieuwe steelwratjes in plooien verminderen.

Via Skindr ontvang je binnen 48 uur advies van een gecertificeerde dermatoloog.

Fibromen zelf verwijderen is riskant. Een fibroma molle thuis wegknippen met een gewone schaar of nagelschaartje geeft een hoog infectierisico en kans op littekens, zeker in gevoelige plooien. Afbinden met een draadje of elastiekje werkt onvolledig, is pijnlijk en kan weefselschade of infectie veroorzaken.

Bij dermatofibroom is zelf proberen te verwijderen gevaarlijk: de verankering in de diepere huid maakt dat je nooit het volledige knobbeltje verwijdert, en pathologisch onderzoek om huidkanker uit te sluiten is dan onmogelijk.

Cremes of zalven hebben geen enkel effect op een fibroom. Afwachten heeft bij volwassenen weinig zin: fibromen verdwijnen niet vanzelf.

Zijn fibromen gevaarlijk?

Nee. Fibromen zijn volledig goedaardig en verspreiden zich niet. Ze hoeven alleen behandeld te worden als ze klachten geven of als er twijfel is over de diagnose.

Gaan fibromen vanzelf weg?

Nee. Bij volwassenen verdwijnen fibromen vrijwel nooit spontaan. Professionele verwijdering door een dermatoloog is de enige effectieve oplossing.

Wat is het verschil tussen een fibroma molle en een dermatofibroom?

Een fibroma molle (steelwratje) is zacht, gesteeld en zit in huidplooien. Een dermatofibroom is vast, dieper verankerd in de huid en zit meestal op de onderbenen. Beide zijn goedaardig, maar de behandeling verschilt.

Hoe weet ik zeker dat het een fibroom is en geen huidkanker?

Bij snelle groei, kleurverandering, bloeden of twijfel moet een dermatoloog het beoordelen. Een Skindr-dermatoloog kan op basis van een foto een eerste inschatting maken en je doorverwijzen als een fysiek onderzoek of biopt nodig is.

Kan ik een fibroom zelf verwijderen?

Nee. Thuis verwijderen geeft kans op infectie, littekens en onvolledige verwijdering.

Kan Skindr helpen bij fibromen?

Ja. Je stuurt een foto en een gecertificeerde dermatoloog van Skindr beoordeelt jouw fibroom binnen 48 uur, inclusief advies over de beste behandeling en of een fysiek bezoek nodig is.

• Skindr dermatologen (medisch geverifieerd)
• DermNet NZ - Dermatofibroma