.webp)
Wat is pityriasis alba?
Pityriasis alba is een milde vorm van atopische huidontsteking (atopisch eczeem) die lichte, wazige vlekken veroorzaakt op de huid. De aandoening staat ook bekend als zomereczeem, pityriasis simplex of impetigo furfuracea.
De lichte kleur van de vlekken is het gevolg van tijdelijk verminderde pigmentproductie. De huidontsteking remt de melanocyten (pigmentcellen) in hun werking. Zodra de ontsteking afneemt, herstelt de pigmentatie zich langzaam. Het is geen echt pigmentverlies zoals bij vitiligo, maar een tijdelijk fenomeen. Dermatologische bronnen zoals DermNet beschrijven pityriasis alba dan ook als een vorm van postinflammatoire hypopigmentatie.
Pityriasis alba is volledig onschuldig. Bij de meeste kinderen verdwijnen de vlekken spontaan voor het einde van de adolescentie. Behandeling is zelden medisch noodzakelijk, hoewel het herstelproces ondersteund kan worden.
Pityriasis alba is niet besmettelijk. Het kan niet worden overgedragen via aanraking, kleding of contact. Er is ook geen verband met slechte hygiëne. De aandoening komt vaker voor bij kinderen met een droge of atopische huid, maar je hoeft geen atopisch eczeem bij kinderen te hebben om pityriasis alba te ontwikkelen.
Heb je last van Pityriasis alba?
Laat je huid beoordelen door een erkende dermatoloog via de Skindr app. Upload foto's en krijg binnen 48 uur een diagnose met persoonlijk advies. Geen wachtkamer, geen verwijsbrief nodig.
Hoe ontstaat pityriasis alba?
Pityriasis alba ontstaat door een milde ontsteking van de huid die de activiteit van de pigmentcellen tijdelijk vermindert. Die ontsteking is hetzelfde mechanisme als bij eczeem, maar in een zeer lichte vorm.
Het precieze triggerpunt is niet altijd aan te wijzen. Droge lucht en koude verdroogt de huid en vergroot de kans op een milde ontstekingsreactie. Zon verergert het zichtbare contrast: de omringende huid bruint, de vlekken blijven licht. Daardoor valt pityriasis alba in de zomer het meest op, ondanks dat het de hele winter aanwezig was.
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat voeding, water of hygiëne een rol speelt in het ontstaan van pityriasis alba. Het staat wel in verband met een erg droge of eczeemhuid. Het wordt beschouwd als een milde vorm van atopisch eczeem. In feite gaat het om een lichte postinflammatoire hypopigmentatie, zoals bij elke vorm van eczeem kan optreden.
Symptomen en kenmerken van pityriasis alba
Pityriasis alba kenmerkt zich door vage, wazige lichte of witte vlekken met een onscherpe begrenzing. De vlekken zijn vaak licht schilferend en kunnen licht jeuken, maar dat hoeft niet. Ze zijn niet verheven en voelen aan als de rest van de huid.
Het typische verloop is temporeel: de vlekken beginnen als roze of licht rode vlekjes met een fijne schilfering. Na weken tot maanden vervagen ze en worden ze lichter dan de omringende huid. In de zomer valt het contrast meer op omdat de rest van de huid bruiner wordt, terwijl de vlekken dat niet doen.
Op donkere huidtypes is het contrast veel groter en kunnen de vlekken erg opvallen. Dit is geen ernstiger vorm van de aandoening, alleen meer zichtbaar.
Is het pityriasis alba of toch iets anders?
Vitiligo geeft helderwitte vlekken met een scherpe, duidelijke begrenzing. Pityriasis alba heeft vage, wazige randen. Met een Wood's lamp is het onderscheid voor een gecertificeerde dermatoloog direct duidelijk.
Pityriasis versicolor is een schimmelinfectie van de huid die ook lichte vlekken geeft, maar dan veroorzaakt door een schimmel. Pityriasis alba reageert niet op antischimmelbehandeling, pityriasis versicolor wel.
Twijfel je of het pityriasis alba of vitiligo is? Een gecertificeerde Skindr-dermatoloog maakt het onderscheid binnen 48 uur, zonder doorverwijzing.
Waar komt pityriasis alba voor?
Pityriasis alba verschijnt het vaakst op het gezicht: de wangen, het voorhoofd en de kin zijn de meest getroffen plaatsen bij kinderen. Dat verklaart ook waarom ouders de vlekken zo snel opmerken.
Daarnaast kunnen de armen, nek, schouders en bovenrug worden aangetast. Bij huidproblemen bij kinderen met een droge of atopische huid kan pityriasis alba over een groter gebied voorkomen. Bij volwassenen zijn de vlekken vaker beperkt tot de armen.
Pityriasis alba komt zelden voor op de romp, buik of benen. De aandoening heeft een voorkeur voor de zones die het meest blootgesteld zijn aan zon en droge lucht.
Heb je last van Pityriasis alba?
Laat je huid beoordelen door een erkende dermatoloog via de Skindr app. Upload foto's en krijg binnen 48 uur een diagnose met persoonlijk advies. Geen wachtkamer, geen verwijsbrief nodig.
Behandeling van pityriasis alba
Pityriasis alba vereist in de meeste gevallen geen behandeling. De vlekken verdwijnen spontaan, maar dat kan maanden tot soms jaren duren. Bij de meeste kinderen zijn de vlekken verdwenen voor het einde van de adolescentie. Bij volwassenen kan het beloop langer zijn. Ook betrouwbare patiëntenbronnen zoals Gezondheid en Wetenschap bevestigen dat pityriasis alba een onschuldig en zelfherstellend verloop heeft.
Er zijn enkele behandelopties die het herstelproces ondersteunen.
Een emollient of vette crème is de basis van elke aanpak. Dagelijks smeren houdt de huid gehydrateerd en vermindert de ontstekingsneiging.
Een milde corticosteroïdcrème (hydrocortison 1%) kan de ontsteking kalmeren en het herstel versnellen. Dit gebruik je kort op aanwijzing van een dermatoloog.
Zonnebrand met een hoge beschermingsfactor (SPF 50+) op de aangetaste plekken én op de omliggende huid is de belangrijkste preventieve maatregel. Het voorkomt dat het contrast in de zomer groter wordt.
Bij uitgebreide vormen kan een dermatoloog lichttherapie (narrowband UVB) overwegen bij kinderen ouder dan 12 jaar.
Een gecertificeerde dermatoloog is aangewezen bij twijfel over de aandoening (vitiligo uitsluiten), bij brede verspreiding, als de vlekken erg storen, of als er na basisbehandeling geen verbetering optreedt.
Via Skindr beoordeelt een gecertificeerde dermatoloog de vlekken op basis van foto's, binnen 48 uur. Zo weet je snel of het pityriasis alba is en welke stap je kunt zetten.
Wat werkt niet tegen pityriasis alba?
Antischimmelcrèmes of -shampoo werken niet bij pityriasis alba. Pityriasis alba is geen schimmelinfectie, maar een milde atopische huidontsteking. Als er geen verbetering is na een antischimmelbehandeling, is dat juist een aanwijzing dat het om pityriasis alba of een andere aandoening gaat.
Intensief scrubben of schrobben verergert de huid en de ontstekingsneiging. Dit geldt extra bij kinderen met een droge of atopische huid.
De zonnebank gebruiken om de vlekken bij te kleuren werkt averechts. Zonnebank vergroot het contrast en beschadigt de huid.
Geduld en dagelijkse hydratatie zijn de basis. Zonnebrand (SPF 50+) is de enige actieve preventieve maatregel.
Veelgestelde vragen over pityriasis alba
Gaat pityriasis alba vanzelf over?
Ja, bij de meeste kinderen. De vlekken verdwijnen spontaan, maar dat kan maanden tot jaren duren. Bij de meeste kinderen zijn ze verdwenen voor het einde van de adolescentie.
Wat is het verschil tussen pityriasis alba en vitiligo?
Pityriasis alba geeft vage, wazige lichte vlekken met onscherpe randen. Vitiligo geeft helderwitte vlekken met scherpe begrenzing en echte afwezigheid van pigment. Een dermatoloog bevestigt het onderscheid met een Wood's lamp.
Komt pityriasis alba door schimmel?
Nee. Pityriasis alba is geen schimmelinfectie. Antischimmelbehandeling heeft geen effect.
Mag ik mijn kind insmeren met zonnebrand?
Ja, absoluut. Hoge SPF-zonnebrand op de aangetaste vlekken én de huid rondom, voorkomt dat het contrast vergroot. Gebruik SPF 50+ op gezicht en armen.
Kan pityriasis alba bij volwassenen voorkomen?
Ja, hoewel het veel vaker bij kinderen voorkomt. Bij volwassenen zijn de vlekken vaker op de armen. Het beloop is vergelijkbaar: langzame spontane verbetering.
Is pityriasis alba besmettelijk?
Nee. Pityriasis alba is een reactie van het immuunsysteem en kan niet worden overgedragen via aanraking of contact.
Kan Skindr helpen bij pityriasis alba?
Ja. Via Skindr beoordeelt een gecertificeerde dermatoloog de vlekken binnen 48 uur. Handig als je wilt weten of het pityriasis alba is of een andere aandoening zoals vitiligo.
