Gaan acne en puberteit hand in hand?

Dr. Annelies Avermaete
29.3.2022

Eens de puberteit begint, duiken ook de eerste mee-eters en puistjes op. Het gaat hier om hormonale acne en het is een typisch verschijnsel dat zich voordoet bij zowel jongens als meisjes. Bijna niemand ontsnapt eraan. Zo’n 85% van de pubers en jongvolwassenen krijgen acne. Bij de meisjes is dat meestal tussen 14 en 18 jaar, bij de jongens iets later: tussen 16 en 19 jaar. Deze acne verdwijnt vanzelf. Voor de leeftijd van 25 jaar is ze vaak verdwenen. Toch kan het gebeuren dat de acne hardnekkig blijft. Zo vertonen 1% van de mannen en 5% van de vrouwen nog klachten op de leeftijd van 40 jaar. Hoe komt het dat net pubers er zo’n last van hebben?  

Waarom krijgen pubers hormonale acne?

Acne ontstaat als de talgklierfollikel of het haarzakje ontsteekt. In de puberteit maken meisjes en jongens het puberteitshormoon aan. Dat hormoon verhoogt de talgproductie. Meestal is dit ter hoogte van het gezicht en de romp. De onderhuidse talg wordt dikker en er ontstaat een ophoping van talg die moeilijk af te voeren is. Als de afvoergang uiteindelijk verstopt raakt, ontstaan mee-eters of comedonen. In de talgklieren zelf wemelt het van bacteriën. Als het verstopte afvoerkanaaltje van de talgfollikel uiteindelijk openscheurt ontstaat er een ontstekingsreactie en krijg je de acne.  

Ik ben geen puber meer maar heb toch acne. Hoe kan dat?

Bij volwassen vrouwen kan een teveel aan mannelijke hormonen (androgenen) de aanleiding zijn om acne te krijgen. Deze acne ontstaat op dezelfde manier als bij pubers.  In de normale maandelijkse cyclus zie je het vaakst een opflakkering van hormonale acne 7 tot 10 dagen voor de start van de menstruatie door deze hormonale veranderingen. Daarom wordt het ook wel het premenstrueel syndroom genoemd. Vrouwen die jarenlang de pil nemen en daarmee stoppen, merken dat ze weer acne krijgen. De pil kan dus helpen acne te voorkomen. Een hormonaal spiraaltje daarentegen zal net het omgekeerde doen en acne in stand houden. Dit is niet bij iedereen het geval.  

Ook typische vrouwelijke aandoeningen zoals het polycycstisch ovarium syndroom kunnen acne uitlokken. Bij dit syndroom maken de eierstokken te veel mannelijke hormonen aan zodat een eisprong vaak of volledig uitblijft. Patiënten worden soms maanden niet ongesteld.

Bij mannen is er een beter hormonaal evenwicht en zie je veel minder hormonale acne na de puberteit.

Andere oorzaken van acne die niet van hormonale aard zijn

Acne kan ook opduiken zonder dat hormonen een invloed hebben. Een gekend voorbeeld is het gebruik van cosmetica. Daarom is het belangrijk om niet te gaan slapen met foundation op het gezicht. Make-up-verwijderaars en andere reinigingsproducten belemmeren dat cosmetica de talgklier verstopt. Andere voorwerpen die het gezicht bedekken zoals een helm of een mondmasker kunnen door de druk en de wrijving acne veroorzaken, net als het gebruik van bepaalde medicijnen. Cortisonezalf bijvoorbeeld. Nog een boosdoener is stress.

Hebben jouw familieleden last van ernstige acne dan is de kans groter dat ook jij makkelijker acne ontwikkelt. Acne is steeds te behandelen. Vraag raad aan de dermatoloog die afhankelijk van de soort acne en de ernst ervan een geschikte behandeling zal aanbevelen.

Klaar om je consultatie te starten?

Consultatie Starten